<< poprzednia strona   |   |   strona główna   |   kontakt   |  
wojsko i technika / uzbrojenie /  armata samobieżna 2S7 "Pion"

 

 

203 mm armata samobieżna

2S7 "Pion"

 

 

 

(203 mm armata samobieżna 2S7 "Pion"  w położeniu bojowym

fot. Świętoszów 2006)

 

Po II wojnie światowej w Armii Radzieckiej długo nie pojawiła się konstrukcja działa samobieżnego. Nie było to związane z brakiem zainteresowania nowym sprzętem ale niechęcią decydentów, nie zawsze chętnych do zmian. Było to również wynikiem fascynacji bronią rakietową. Pierwsze nowe konstrukcje powstały w latach 1947-48. Jedno z nich Su-152G przyjęto nawet do uzbrojenia w 1949 r, ale jego produkcji seryjnej nie podjęto. W ciągu pierwszych piętnastu powojennych lat opracowano i skonstruowano jeszcze kilkanaście prototypów dział samobieżnych, ale poza Su-122-54 - następcą dział Su-100 oraz dział dla wojsk powietrzno-desantowych - żadne nie weszło do seryjnej produkcji.

Po drugiej stronie „żelaznej kurtyny” pojawiają się liczne systemy artylerii samobieżnej. W USA już w latach  50-tych rozpoczęto masową produkcję dział samobieżnych 105 mm M52, 155 mm M41 i M537 oraz 203 mm M55. Od 1962 r. zaczęły je zastępować znacznie nowocześniejsze M108, M109, M107 i M110.  

Programy dotyczące artylerii samobieżnej w ZSRR powstały dopiero w latach 60-tych i były wynikiem doświadczenia z wojen lokalnych (Korea, Bliski Wschód, Wietnam), które  wykazały, że konflikty tego typu będą prowadzone głównie przy użyciu uzbrojenia konwencjonalnego. W przypadku bezpośredniego zaangażowania się w konflikt USA i ZSRR rozważano również możliwość prowadzenia wojny z wykorzystaniem miniaturowych ładunków jądrowych. Miniaturyzacja ładunków jądrowych doprowadziła do sytuacji, w której zaistniała możliwość wyprodukowania broni jądrowej o mocy porównywalnej z amunicją konwencjonalną. W latach 50-tych przeprowadzono w USA kilka eksperymentalnych wybuchów jądrowych, których moc zmniejszono nawet do 0,001 kt (1000 kg TNT), natomiast w dniu 30 października 1958 r. przeprowadzono próbną eksplozję ładunku o mocy 0,0002 kt (200 kg TNT). Podobne eksperymenty prowadzono również w ZSRR. Niezależnie od prac nad bronią jądrową w latach 60-tych powstają nowe rodzaje uzbrojenia konwencjonalnego przeznaczone do atakowania obiektów powierzchniowych. Powstają bomby kasetowe, zasobniki szybujące, odłamkowe pociski przeznaczone do zwalczania siły żywej rozmieszczonej na dużej powierzchni. Nowa doktryna  Sojuszu Północnoatlantycki przyjęta w 1967 r. zwana  doktryną „elastycznego reagowania” zakładającą możliwość jednoczesnego prowadzenia kilku wojen lokalnych z ewentualnym wykorzystania broni jądrowej spowodowała, że Związek Radziecki  zmienił również zasady (mimo, że  nigdy oficjalnie nie potwierdził przyjęcia podobnych koncepcji prowadzenia wojny) sztuki wojennej oraz rozpoczął produkcję uzbrojenia umożliwiającego toczenie konwencjonalnych konfliktów lokalnych. Tak pojawiły się nowe typy sprzętu artyleryjskiego. Spośród kilku prototypów, ostatecznie zaakceptowano początkowo do produkcji seryjnej trzy działa samobieżne. Lekką, pływającą haubicę 122 mm 2S1 Gwozdika projektowano od 1965 r. w OKE-9 (późniejszy Urałmasz), zajmującym się jej uzbrojeniem - haubicą 2A31, oraz w Charkowskiej Fabryce Traktorów, gdzie na bazie ciągnika MT-LE powstawało jej podwozie i odbywała się integracja systemu. Haubicę 152 mm 2S3 Akacija opracowały wspólnie OKE-9 - działo 2A33 i UZTM (późniejszy Urałtransmasz) - podwozie. Najcięższy kaliber 240 mm miał samobieżny moździerz 2S4 Tiulpan, projektowany od połowy lat 60. w SKE zakładów Motowilicha w Permie i UZTM. Opracowanie odmian seryjnych wszystkich trzech systemów i rozpoczęcie produkcji zatwierdzono postanowieniem KC KPZR i RM ZSRR z 41ipca 1967 r. Dzięki sporej ilości doświadczeń, zebranych podczas projektowania i prób wcześniejszych dział samobieżnych, a także tego że ich działa wywodziły się ze sprawdzonych systemów holowanych, prace oraz próby poligonowe prototypów postępowały szybko i przyjęto je do uzbrojenia odpowiednio: we wrześniu 1970 r., grudniu 1971 r. oraz 1972 r.

Haubica 2S1, strzelająca pociskami o masie 21,7 kg na odległość 15km miała stanowić w pierwszej kolejności uzbrojenie dywizjonów artylerii pułków pancernych oraz pułków artylerii dywizji piechoty morskiej. Cięższa 2S3 pocisk 43,5 kg, donośność 18 km - znalazła się w pułkach artylerii dywizji pancernych oraz brygadach artylerii armijnej. Samobieżne moździerze trafiły natomiast początkowo tylko do samodzielnych brygad artylerii odwodu naczelnego dowództwa. Pierwszeństwo w otrzymywaniu nowego sprzętu miały jednostki rozlokowane w Europie, a w szczególności w NRD. Tam całkowite przejście z artylerii holowanej na samobieżną w jednostkach pancernych zakończyło się już w drugiej połowie lat 70.

Systematycznie przyjmowano do uzbrojenia kolejne wzory dział samobieżnych: w 1975 r. 152 mm armatę 2S5 Giacint, a w 1976 r. 203 mm armatę 2S7 Pion. Poza 2S7, wszystkie działa samobieżne miały swoje odpowiedniki holowane, o takiej samej balistyce. Eyły to udane haubice 122 mm D-30, 152 mm D-20, 152 mm armata 2A36 oraz 240 mm moździerz M-240 wz. 1950.

 

Historia i budowa 203 mm armaty samobieżnej 2S7

 

203 mm armata samobieżna 2S7 (nazywana  również Piwonia) konstrukcji radzieckiej, opracowana na  początku lat siedemdziesiątych przez Zakłady im. Barykady  (część artyleryjska) i Leningradzkie Zakłady im. Kirowa  (podwozie). Została wprowadzona do uzbrojenia ZSRR w 1976 roku. Do 2000 roku znajdowała się w wyposażeniu  jednostek artyleryjskich m.in.: Białorusi (48 szt.), Rosji  (80 szt.), Ukrainy (100 szt.), Uzbekistanu (48 szt.) oraz Polski (8 szt.) - od 1985 roku w 23 Śląskiej Brygadzie Artylerii w Bolesławcu (likwidacja dywizjonu armat w 2006 r.) Działa (12 szt.) eksploatowała  również była Czechosłowacja, ale podjęto decyzję o ich wycofaniu z wojsk.

Armata jest przeznaczona do niszczenia: środków ognio­wych, polowych i stałych umocnień obronnych, stanowisk  dowodzenia, środków łączności, siły żywej i sprzętu technicznego  w rejonach ześrodkowania i na rubieżach rozwi­nięcia. Jej konstrukcja umożliwia strzelanie ogniem pośrednim i bezpośrednim, w dowolnych warunkach atmosferycznych (przy temperaturze powietrza od -50° do +50° i wilgotności względnej do 98%).

Pion jest samobieżnym działem typu odkrytego i składa  się z dwóch podstawowych zespołów: 203,2 mm armaty  2A44 i podwozia gąsienicowego.

Armata 2A44, zamontowana w tylnej części kadłuba.  składa się z: lufy, zamka, mechanizmu odpalającego, korytka ładowniczego, kołyski, oporopowrotnika, mechanizmu  podniesieniowego i kierunkowego, dwóch odciążaczy  pneumatycznych typu pchającego, łoża górnego, przyrządów celowniczych i mechanizmu zasilania w amunicję.  W dziale zastosowano lufę wzmocnioną płaszczem oraz  dwutaktowy zamek śrubowy (z uszczelniaczem plastycz­nym typu Bange'a), otwierany do góry. Zamek wyposażono  w: uderzeniowy mechanizm odpalający, napęd elektryczny

(zasadniczy) i mechaniczny (ręczny awaryjny) oraz odciążacz, ułatwiający otwarcie zamka. W mechaniźmie odpalającym wykonano gniazdo pod zapłonnik ładunku miotającego. Odpalenie armaty odbywa się za pomocą elektrospustu  lub sznura spustowego (awaryjnie).

Kołyska typu cylindrycznego jest osadzona za pomocą  czopów w łożu górnym. Do kołyski przymocowano cylindry  oporopowrotnika, łuk zębaty mechanizmu podniesieniowego, wskaźnik długości odrzutu i wspornik przyrządów ce­lowniczych. Oporopowrotnik zawiera opornik hydrauliczny  z wyrównywaczem objętości płynu i dwa powrotniki hydropneumatyczne. Do łoża górnego zamontowano elementy  mechanizmu podniesieniowego i kierunkowego oraz odciążącze. Naprowadzanie armaty w płaszczyźnie pionowej  i poziomej odbywa się za pomocą napędów hydraulicznych  lub ręcznie (awaryjnie). Przyrządy celownicze składają się  z: celownika mechanicznego D726-45 wraz z kątomierzem  działowym PG-1 M, celownika optycznego OP4M-99A, kolimatora działowego K-1 i zestawu oświetlającego Łucz -S71 M.

Armatę wyposażono w półsamoczynny, hydrauliczny  mechanizm zasilania amunicją, umożliwiający załadowanie  naboju do komory nabojowej pod wszystkimi kątami podniesienia lufy: w pierwszej kolejności jest ładowany pocisk,  później - ładunek miotający, natomiast zapłonnik jest wkładany ręcznie w gniazdo mechanizmu odpalającego, tuż  przed zamknięciem zamka. Po strzale zużyty zapłonnik jest  wyrzucany automatycznie podczas otwierania zamka.

W konstrukcji podwozia Piona wykorzystano elementy  czołgu T-80. Z przodu kadłuba znajduje się przedział kierowania (z trzema miejscami dla: dowódcy, mechanika-kierowcy i celowniczego), dalej - przedział silnikowy (z dwunastocylindrowym silnikiem W-46-1 o zapłonie samoczynnym w układzie V oraz czterocylindrowym silnikiem pomoc­niczym 9R4-6 o zapłonie samoczynnym), przedział obsługi  (z czterema miejscami dla obsługi) oraz przedział tylny, zawierający: akumulatory, zbiorniki paliwa i magazyn amunicyjny. Silnik pomocniczy służy do napędu urządzeń hydrau­licznych i elektrycznych armaty 2A44.

Układ jezdny składa się z: przednich kół napędowych,  siedmiu par kół nośnych, sześciu par rolek podtrzymujących i tylnych kół napinających. W wozie zastosowano  gąsienice ze sworzniami metalowo-gumowymi oraz zawieszenie niezależne, na watkach skrętnych, z teleskopowymi amortyzatorami hydraulicznymi (amortyzowane są  pierwsze, drugie, szóste i siódme pary kół nośnych). Do  tylnej części kadłuba zamontowano lemiesz. Na stanowisku ogniowym lemiesz i kota napinające są opuszczane na  ziemię, w celu zwiększenia stateczności działa podczas  strzelania.

Do działa stosuje się bezłuskową amunicję rozdzielnego  ładowania zawierającą: pocisk odłamkowo-burzący zwykły  lub z dodatkowym napędem rakietowym oraz ładunek miotający pełny lub zmniejszony. Prochowe ładunki miotające  umieszczone w woreczkach są przechowywane w hermetycznym pojemniku. Na stanowisko ogniowe amunicję  przewozi się na specjalnym wózku mieszczącym pocisk  i dwa ładunki miotające lub przenosi się za pomocą noszy  zdjętych z wózka.

Dodatkowym uzbrojeniem armaty 2S7 są: dwie rakiety  przeciwlotnicze Strzała-2, ręczny granatnik przeciwpancerny RPG-7, granaty F-1, cztery karabinki AKMS i pistolet sygnałowy. Pion wyposażono m.in. w: dwa nocne przyrządy obserwacyjne TWNJe-4B, radiostację R-123, środki łączności  wewnętrznej 1W116, układ przeciwpożarowy, urządzenia  filtrowentylacyjne, układ ogrzewania, czołgowy zestaw odkażający oraz lemiesz, umożliwiający samookopanie się.

W 1983 roku w Związku Radzieckim armatę zmodernizowano do wersji 2S7M Pion-M, zwiększając jej szybkostrzelność (do 2,5 strz./min) i zapas amunicji działowej (do 8 nabojów) oraz montując nową radiostację R- 173.

 

 Rysunki techniczne według instrukcji

PDF 4,47 MB

 

Podstawowe dane taktyczno-techniczne armaty Pion:

masa - 46 t 

długość -13,2 m 

szerokość - 3,38 m 

wysokość - 3,0 m 

prześwit - 0,4 m

maksymalna prędkość jazdy - 50 km/h 

maksymalny zasięg jazdy:

bez dodatkowych zbiorników paliwa - 480 km 

z dodatkowymi zbiornikami paliwa - 650 km 

moc silnika - 573 kW

moc jednostkowa - 12,5 kW/t

nacisk jednostkowy na grunt - 8 N/cm2

kaliber armaty - 203,2 mm

dlugość lufy -11240 mm (około 55,3 kalibra)

 maksymalna długość odrzutu - 1400 mm 

liczba bruzd - 48

masa armaty 2A44 - 14 550 kg

masa lufy z zamkiem - 7975 kg 

kąt ostrzału w płaszczyźnie:

pionowej - 0° = 60° 

poziomej - ±15°

maksymalna donośność strzelania 

pociskiem odłamkowo-burzącym:  zwykłym - 37 500 m

z dodatkowym napędem rakietowym - 47 500 m 

minimalna donośność strzelania

pociskiem odłamkowo-burzącym - 10 000 m 

szybkostrzelność - 1,5 = 2 strz./min

masa pocisku odłamkowo-burzącego - 110 kg 

prędkość początkowa pocisku odłamkowo-burzącego 

(na ładunku pełnym) - 960 m/s

masa ładunku pełnego - 43,14 kg

czas przestawienia armaty z położenia marszowego 

do bojowego (i odwrotnie) - 10 min

zapas przewożonej amunicji:

armatnie pociski odłamkowo-burzące - 4 szt. 

armatnie ładunki miotające zmniejszone - 4 szt. 

zapłonniki UT-46 - 24 szt.

rakiety 9M32 - 2 szt. 

naboje PG-7 - 5 szt. 

granaty ręczne F-1 - 12 szt. 

naboje do AKMS - 1400 szt. 

naboje sygnałowe - 9 szt.

zdolność pokonywania przeszkód: 

brody o głębokości - 2 m 

maksymalny kąt wzniesienia - 25° 

maksymalny kąt przechylenia - 15° 

załoga - 7 żołnierzy

 

 

(203 mm armata samobieżna 2S7 "Pion"  w położeniu bojowym

fot. Świętoszów 2006)

 

(203 mm armata samobieżna 2S7 "Pion"  w położeniu marszowym

fot. Świętoszów 2006)

 

(Pocisk odłamkowo-burzący 203 mm armaty samobieżnej 2S7 "Pion" fot. Świętoszów 2006)

 

(Zamek armaty 2A44 w położeniu otwartym fot. Świętoszów 2006)

 

(Błysk wystrzału 203 mm armaty samobieżnej 2S7 "Pion" 

fot. Świętoszów 2006)

 

 

 

Bibliografia

Artykuły Tomasza Szulca - Nowa Technika Wojskowa

Encyklopedia Najnowszej Broni Palnej - W-wa - 2001

Witold Muszyński - Zestaw rakietowy 9K79 "Toczka" - Toruń 2006

 

do góry

poprawna strona dla przeglądarki Firefox  poprawna strona dla przeglądarki Opera  Poprawny CSS!   Poprawny HTML 4.01 Strict!